Galline, buon anno! L'avevo promesso molto tempo fa a un lettore di passaggio, giunto qui attratto da una mia frase sul dialetto parmigiano, che prima o poi avrei pubblicato una poesia di qualcuno dei nostri autori dialettali. Oggi, grazie a un libro estorto al papà di Dani (grazie!), mantengo l'impegno. Anche perché ne ho trovata una deliziosa, che parla di una maestra, il mestiere prevalente tra le ciose, e a un certo punto la paragona proprio a una ciosa. Dunque è perfetta anche per continuare il nostro gioco delle galline famose.
Trascriverla è stata una faticaccia e non garantisco la precisione al 100%, ma chiedo venia.
Per i non parmigiani che passassero di qua e fossero curiosi, nei commenti tento una traduzione. Anche quella prendetela con beneficio d'inventario...
Buona lettura!
La mè méstra ‘d primma
(Renzo Pezzani,
Bornisi)
- La siora Camilla? – La vcen’na la s’volta.
- Son mi. – Siora méstra, s’arcordla ‘d Pessani?
E am scord ch’j ò compì du mes fa quarant’ani,
perché la mè méstra l’è colla ‘d na volta
vestida ‘d coton bianc e nigh’r, al caplén
äd vlu con la piumma ch’a tremma, un pò pläda,
la facia csì smorta e scarabociäda
in simma a la fronta da tri rissolén.
Chi tri rissolén, tri caprissi ‘d cavì,
ch’i päron al compit de ses d’un ragass
copiè con l’inciost’r e la penna perrì;
al nastor äd seda ch’agh stricca al col pass;
il man sens’anei; la crozen’na d’argenta
ch’agh casca davanti p’r un fil äd coton,
l’ombrela p’r al sol fata su cme un baston…
La m’guärda e l’aspeta ch’agh torna in-t-la menta.
- Pessani? Mo sì ch’a m’arcord. Che sajetta,
che birba, e che cör! Una volta… - la siora
Camilla la m’studia da dent’r e de ‘d fora,
la m’vedda putén ch’a portäva la bretta.
- T’arcordot? Na volta t’si gnu coi to amigh
in scöla, co’ un grill… mo in do l’ävet catè?
A s’eren in scöla e parev’n in-t-un prè.
T’arcordot, baloss? Ma v’ho miss in castigh.
Che omm te ‘t si fat! – La m’ vrè fär una dmanda.
Sui labor pontù cmè s’la vriss därm un bäz,
se al Sgnör l’aviss fata na spana pu granda,
la gh’à na parola da dir, mo la täz.
- E mi ‘n son mäi städa na vecia ch’ brangogna -
Dardè l’vintai ‘d piss, cme von ch’ diz na bozia,
la ridda e la sconda na vampa ‘d vargogna.
- M’ha sempor piazù a zugär a la stria. -
Vestida cmè adessa a l’arcord la mè méstra
zugär coi putén, na puten’na ch’ se sconda,
ch’ la corra, ch’ la scapa, ch’ la ciama e risponda
cmè na rondanen’na cascäda in palestra.
- E pu che una mama, na ciossa coi spron,
tutt j ani coväva quaranta poien.
Sinquant’ani ‘d scola, domila putén.
Am capita ‘d spes d’inconträr’n un qualcdon. –
‘M l’arcord in-t-la classa, seduda là in simma
la catedra nigra scotäda da un fiör,
cantär l’alfabeto, la mè méstra ‘d primma.
Un coro e una vöza: dil pegri e ‘l pastör.
- Dill volti ch’a preg a vrè dir al rosäri,
e rugh dapartutt pär sercär la coron’na;
am sbali, mo ‘l Sgnor ch’al me senta al pardon’na,
a digh l’alfabeto dal me silabäri;
e ‘gh mett dent’r al cör e pregh anca pär ti. –
La siora Camilla la m’ guärda. Do pocci
äd lägormi, sotta a chi quator cavì,
agh föga chj ocett chi foräven cme il gocci.
- Ad colli i s’ n’è ‘ndè, a n’è mort con la guera!
e mi tutti i gioron j a vagh a catär
in fila cmé in scöla, quatè da la tera.
Impär una fola e ‘gh la vagh a contär…
Bisogna ch’a vaga a comprärem dal pan…
T’ho vist tant vlontera! Fatt veder pu ‘d spess. –
La siora Camilla la m’ slonga la man:
sinch did sens’anei ch’a sa ancora un po’ ‘d gess.
- Co’ fät! Mo sit mat? – Gh’ò bazè cla manen’na
ch’a tremma ‘d vargogna e la m’ völ scäper via.
- Che cör, che sajetta! – La pär na puten’na,
la siora Camilla, ch’ zugäva a la stria.